دانشگاه اصفهانآب و هواشناسی کاربردی2476- 42641120140622جلد-115600FAJournal Article20160614https://jac.ui.ac.ir/article_15600_0ad63eff9cf872ebe13a36e4bdbda76b.pdfدانشگاه اصفهانآب و هواشناسی کاربردی2476- 42641120140622شناسنامه015599FAJournal Article20160614https://jac.ui.ac.ir/article_15599_6a2ac8e2f14ba7fca76f2c5c2bc811f0.pdfدانشگاه اصفهانآب و هواشناسی کاربردی2476- 42641120140622Climatological Analysis of Dust Storms in Iranآب و هواشناسی توفانهای گرد و غبار در ایران11215593FAمعصومهزنگنهJournal Article20160614Abstract
Dust storms are among the most damaging natural disasters in the arid and semiarid regions of the world. This phenomenon as one of the environmental crises causes unfavorable environmental effects which result in the devastation of fields and gardens, the pollution of surface water, the expansion of deserts and dry areas, the creation of problems due to reducing the horizontal visibility, the occurrence of road accident, creation of barriers in railroads, respiratory and ophthalmic diseases, economic challenges and etc. therefore, the present study has the objective to statistically investigate and analyze the atmospheric circulation patterns causing the dust in Iran in a 30-year timeframe from 1979 to 2009. To do so, firstly, the number of the dusty days in Iran were identified and then the circulation patterns causing dust were designed. The databases and MATLAB software program with the array of 5328 * 155 with time on the rows and space on the columns were constructed and then, on the data array, the cluster analysis was conducted in the integration method and for the dusty days in Iran, four circulation patterns for geopotential height at 500 hPa were identified. The results indicate that in between seasons, the maximum of dust storms is in the summer and its minimum is in the winter and Tir (July) has had the most frequent storms, while Azar (December) has had the least frequent storms. The results obtained from the synoptic analysis show that at 500 hPa, the formation of dry air front over Iraq and Turkey which is the result of temperature contrasts of cold weather on Turkey and hot air over Iraq, is one of the factors of the transfer of the dust to deserts neighboring Iran. Further, low pressure areas of the borders of the Mediterranean Sea and Hijaz, the border of Iraq and Hijaz, the border of Iraq and Iran cause dust storms over Iran.توفانهای گرد و غبار یکی از زیانبارترین بلایای طبیعی مناطق خشک و نیمه خشک جهان است. این پدیده به عنوان یکی از بحرانهای محیطی باعث تأثیرات نامطلوب زیست محیطی میگردد که سبب از بین بردن زمینها و کشتزارها، آلوده نمودن آبهای سطحی، گسترش بیابانها و نواحی خشک، ایجاد مشکلات به خاطر کاهش دید افقی، بروز تصادفات جادهای، ایجاد مانع در مسیر ریلها، بیماریهای تنفسی و چشمی، مشکلات اقتصادی و معیشتی میشود. بنابراین هدف از این پژوهش واکاوی آماری و بررسی الگوهای گردش جوی ایجاد کنندهی گرد و غبار در ایران در بازهی زمانی 30 ساله از سال 1358 تا 1388 است. بدین منظور ابتدا تعداد روزهای گرد و غباری در ایران شناسایی و سپس الگوهای گردشی ایجاد کنندهی آنها ترسیم گردید. پایگاه دادهها در نرم افزار متلب به صورت آرایه 5328 * 155 با آرایش زمان بر روی سطرها و مکان بر روی ستونها تشکیل شده است و سپس روی آرایه دادهها واکاوی خوشهای به روش ادغام وارد صورت گرفت و برای روزهای گردوغباری ایران، چهار الگوی گردشی برای ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هکتوپاسکال شناسایی گردید. نتایج نشان میدهد که در میان فصول، بیشینه توفانهای گرد و غبار در تابستان و کمینه آن مربوط به فصل زمستان است و تیر ماه بیشترین فراوانی توفانها و آذر ماه کمترین فراوانی را داشته است. نتایج حاصل از تحلیل همدید نشان میدهد که در تراز 500 هکتوپاسکال، ایجاد جبههی خشک بر روی عراق و ترکیه که حاصل تضاد دمایی هوای سرد بر روی ترکیه و هوای گرم بر روی عراق است، یکی از عوامل انتقال گرد و غبار از بیابانهای مجاور به ایران است. همچنین مناطق کژفشار ایجاد شده روی مرز دریای مدیترانه، دریای سیاه و دریای سرخ ، مرز عراق و حجاز، مرز عراق و ایران باعث ایجاد توفانهای گرد و غبار در ایران میشود.https://jac.ui.ac.ir/article_15593_28bf4f5962f87363c31b7f845bfbbc13.pdfدانشگاه اصفهانآب و هواشناسی کاربردی2476- 42641120140622Prediction of Next Day Precipitation State by using Daily Temperature State over Iranکاربرد حالات دمای روزانه در پیش بینی حالات بارش روز بعد ایران 132615594FAحسینعساکرهدانشگاه زنجانJournal Article20160614In this paper we attempt to investigate potentials of temperature estates for prediction of precipitation stance âbased on conditional probability. For this purpose the daily precipitation and temperature of Iran data base are âused. This database has been established using 1436 stations for precipitation measurements as well as 664 âstations for temperatureâs over Iran during1961/3/21 to 2004/12/31 and 15Ã 15 KM resolution. Accordingly it âhas created 7187 pixels all over Iran. All calculations have been accomplished on these pixels. Probability âdistributions of each pixel and their 25 and 75 percentiles of temperature have been estimated. Based on this âclassification the cold, moderate and hot days have been defined as well as the no precipitation, low âprecipitation and high precipitation days based on mean of probability distribution in each pixel. The join and âconditional probability have been calculated for every pixel to show every attitude of precipitation in compare to âone day previous. The results showed the precipitation â temperature relationship has tempo-spatial patterns âthat cause very uncertainty in forecasting. However each day precipitation prediction based on previous day is âmore probable in compare with later days. In some places such as southern coasts high precipitation is more âprobable after a cold day. Meanwhile the dry days is more probable after a cold day in northwest of Iran as well âas in north of Hormoz strait, Khozestan coasts and Sistan region. No precipitation day after moderate day is âprobable in 80% of times in south and north of Khozestan, from west of Hormoz strain to Baloochestan.â این تحقیق درصدد است قابلیت حالت دمایی یک روز در پیش بینی حالت بارشی روز بعد را بر اساس روش احتمال شرطی مورد بررسی قرار دهد. برای دستیابی به این هدف دادههای شبکهای با تفکیک زمانی روزانه، از 01/01/1340 تا 11/10/1383 و با تفکیک مکانی (یاخته های) 15 15 کیلومتر، مورد استفاده قرار گرفت. براساس توزیع احتمال مربوط به دمای هر یاخته و هر روز، صدک های 25 و 75 توزیع فراوانی دمای روزانۀ هر یاخته برای هر روز برآورد گردید. در هر یاخته، روزهایی که دمای روزانۀ آن کم تر از صدک 25 دمای همان روز بود، به عنوان روزی سرد، روزهایی که دمای آن یاخته برابر یا بیش تر از صدک 75 آن یاخته و همان روز بود، به عنوان روزی گرم و دمای روزانۀ هر یاخته که بین صدک 25 و صدک 75 همان روز قرار گیرد، به عنوان روزی با دمای بهینه در نظر گرفته شد. روزهای فاقد بارش روزهایی که بارش کم تر از میانگین توزیع مربوط به هر یاخته و روز داشته اند، روزهای کم باران و روزهایی که برابر یا بیش تر از میانگین توزیع هریاخته و روز، بارش را تجربه کرده اند، به عنوان روز پرباران در نظر گرفته شد. در گام بعد فراوانی توأم رویدادهای دمایی هر روز و رویدادهای بارشی روز بعد برای هر یاخته در یک ماتریس ارائه شد. سپس ماتریس احتمال توأم هریک از رویدادهای دمایی - بارشی نسبت به هریک از حالات بارشی محاسبه شد. در نهایت احتمال شرطی هر یک از رخدادهای دمایی با حالت بارش روز بعد برای هر یاخته محاسبه شد. در نهایت نقشه ها و تحلیل های مربوط به هر حالت ارائه گردید. براساس یافته های این تحقیق معلوم شد که احتمال توأم رخداد حالات دما و حالات بارش در سرزمین ایران علی رغم کم بود همبستگی و فقدان قابلیت اعتمادِ قابل توجه، حاوی الگوی زمانی – مکانی است. با این وصف پیش بینی بارش هر روز براساس دمای روز قبل محتمل تر از روزهای پیشین است. در برخی مکان ها نظیر سواحل جنوبی ایران به ویژه سواحل دریای عمان و نیز سواحل خلیج فارس در بوشهر روزهای پربارش بعد از روز سرد محتمل تر است. در حالی که در شمال غرب کشور، شمال تنگه هرمز، سواحل خوزستان و نیز ناحیه سیستان روزهای بدون بارش بعد از روز سرد محتمل تر می باشد. روزهای بدون بارش بعد از یک روز معتدل در جنوب و غرب خوزستان و نیز در نواری نسبتاً عریض از غرب تنگه هرمز تا جنوب بلوچستان بیش از 80 درصد مواقع، محتمل است. https://jac.ui.ac.ir/article_15594_0d5275bbfef40e5be2a47f3850d11332.pdfدانشگاه اصفهانآب و هواشناسی کاربردی2476- 42641120140622A Tempo â Spatial Analysis of Rainy Days in Iranواکاوی زمانی و مکانی روزهای بارندگی در ایران273615592FAفاطمهشکیJournal Article201606141-Introduction
Precipitation is one of the most variable climatic elements that It Ìs changes Can have negative consequences on environmenta socialty, economics and even on The cultural societies. So, The purpose of this Project is identify The spatial and temporal characteristics of Rainy Days in a 20 year Period (1387-1367).
2- Methodology
And circulation to environmental is used too.
3â Discussion
For This purpose, 40 synoptic stations with the highest frequency recorded are used. In this study, the present climatic datas (ww) are set in eight Matrix to the nember of observation tims.
The Matrix Ìs columns represent the 40 stations and lines represent days of observation That is 7670 lines. Setting These datas in MATLAB soft ware and calculate the frequency of coding in done by using statistical methods.
4â Conclusion
The results of studies show that Plurial systems usually com from out of Iran That contain Siberian high- pressure , Sudan low pressure, dumb low pressure at ground level, Mediterranean and Red Sea and tropical high pressure in the middle levels of the atmosphere and the most important affective systems on the country Ìs precipitation and due to the long path, passed by these systems, in Iran the most of The precipitation are light .
Precipitation changes are affected by local factors including latitude and longitude, the heiht above sea level, farness and nearness to water sources. The direction of mountains,like Alborz and Zagros, wind ward and sunward ,Slopes, and external factors including : regional and Planetory systems of the general circulation of atmosphere ,Azor(March) and Esphand (February) have the hightes rate of monthly rainy days. And winter is the season of precipitation in counyry.چکیده
بارش یکی از متغیرترین عناصر اقلیمی است که تغییرات آن میتواند تبعات منفی محیطی، اجتماعی، اقتصادی و حتی فرهنگی برای جوامع بشری داشته باشد. بنابراین هدف از این پژوهش، شناسایی ویژگیهای زمانی و مکانی روز-های بارندگی در ایران در بازهی زمانی 20 ساله (1387-1367) است. همچنین از روش گردشی به محیطی در آن استفاده شدهاست. بدین منظور از 40 ایستگاه همدید با بیشترین ثبت فراوانی استفاده شدهاست. در این پژوهش دادههای هوای حاضر (ww) در هشت ماتریس به تعداد ساعات دیدهبانی تنظیم گردید. ستونهای این ماتریس معرف ایستگاهها یعنی 40 ستون و سطرهای آن معرف روزهای دیدهبانی یعنی 7670 سطر میباشد. تنظیم این دادهها در نرمافزار متلب و محاسبهی فراوانی کدها با استفاده از روشهای آماری صورت گرفته است. نتایج تحقیق نشان میدهد سامانههای بارانزا معمولاً از خارج از ایران وارد کشور میشوند که شامل پرفشار سیبری، کمفشار سودان، کمفشار گنگ در سطح زمین، و فرود بلند مدیترانه و دریای سرخ و پرفشار حارهای ایران در سطوح میانی جو و مهمترین سامانههای تأثیرگذار بر بارش کشور میباشند. همچنین بهعلت مسیر طولانی طی شده توسط این سامانهها، عمدهی بارندگی در ایران سبک است. تغییرات بارش متأثراز دو دسته عوامل محلی شامل؛ عرض و طول جغرافیایی، ارتفاع از سطح دریای آزاد، دوری و نزدیک به منابع رطوبتی، جهت کوهستانها مانند البرز و زاگرس، دامنههای بادگیر و آفتابگیر و عوامل بیرونی شامل؛ سامانههای منطقهای و سیارهای گردش عمومی جو است. آذر و اسفند ماه بیشترین فراوانی ماهیانهی بارندگی را دارد و زمستان فصل بارش کشور میباشد.https://jac.ui.ac.ir/article_15592_67477b7f1730032597df3df57170c7da.pdfدانشگاه اصفهانآب و هواشناسی کاربردی2476- 42641120140622Sistanâs 120 Days Windباد صدوبیست روزهی سیستان374615598FAسید ابوالفضلمسعودیاندانشگاه اصفهان گروه جغرافیای طبیعیJournal Article20160614Sistan is located in the southeastern part of Iran downstream of Hirmand River. The Climate of the region is extremely dry and suffering from extensive successive droughts nowadays. Sistan wind is the most powerful regional wind blowing during summer in south eastern parts of Iran and in some parts of Afghanistan and Pakistan. In order to detect the major characteristics of this regional wind, three hourly wind direction and wind speed data at Zabol station has been used. During a 44 years period from 1966 to 2009 about 75354 valid observations is available. A frequency analysis of wind direction showed that the wind direction is north northwest throughout the year. In calm season few winds from different sparse directions may observe but the dominant direction still remains the same and wind blows from north northeast. So the wind direction cannot be seen as a discriminant variable for defining Sistan windy season. In the other word topography dramatically affects the wind direction in the region and configuration of pressure systems has a second hand role in the wind direction.
Meanwhile there is a remarkable difference between wind speed in windy season and the rest of year. Wind speed distribution in Zabol is a triple modal one. The first mode is weak winds with speeds not more than 5 meters per second that are frequent in calm season. The second and the third modes are 10 and 12 meters per second winds respectively. In windy season winds are frequently faster than 10or even 12 meters per seconds. Moreover in some cases wind speeds of 15, 18, 20, 22 and 25 meters per seconds are not rare. On July 15th 1979 wind speed exceeds 41 meters per second. A PCA analysis applied to wind speed data revealed that windy season starts on May 17th and ends at 29th of September. So the windy season lasts about 136 days in Zabol. During the windy season wind direction is dominantly from north northwest and wind speed is frequently about 11 meters per second.
Analysis of smoothed wind speed time series suggests that the wind speed has experienced a sharp jump since 1998. Because of the thermal nature of this regional wind this jump may reflect the same remarkable increase in temperature time series of Iran. In other word global warming means more powerful thermal low over Pakistan and Iran. Although the major factor affecting the Sistan wind is a pressure gradient exists between northeastern part of Iran and southern part of Pakistan, topography via gap wind mechanism plays an important role in Sistan wind. The more powerful the low pressure over Pakistan (Pakistan low) the more powerful the Sistan wind is. Considering the increase of wind speed in Sistan and regarding the position of Margo and Rigestan deserts downstream of Hirmand River it is very obvious that Iranâs share of Hirmandâs water is not just a legal right referring to a treaty between two neighboring countries but it is an environmental issue that will affect Afghans too sooner or later.در این پژوهش دادههای سه ساعتهی تندی و جهت باد در ایستگاه زابل در فاصلهی سالهای 1344 تا 1388 به روش واکاوی فراوانی و واکاوی مؤلفهی اصلی بررسی شد. این بررسی نشان داد که باد صدوبیست روزه در واقع به مدت 136 روز از 27 اردیبهشت تا 7 مهر از شمالشمالغرب در وزش است. در سالهای اخیر به ویژه پس از سال 1377 بر تندی این باد افزوده شده است. به نظر میرسد این افزایش با پدیدهی گرمایش جهانی در پیوند باشد. کمفشار پاکستان، پرفشار شمالشرق ایران و پیکربندی ناهمواری در پیدایش این باد نقش دارند. اگر جریان طبیعی آب در هیرمند برقرار نباشد باد سیستان درهی هیرمند را تا سرشاخهها زیر شن و ماسه دفن خواهد کرد. این بررسی نشان داد که با توجه به افزایش تندی باد در سیستان و موقعیت شنزارهای مارگو و ریگستان سهم آب ایران از هیرمند تنها یک قرارداد حقوقی میان ایران و افغانستان نیست بلکه موضوعی زیستمحیطی است که دیر یا زود گریبان افغانستان را نیز خواهد گرفت.https://jac.ui.ac.ir/article_15598_a90f39ea1782e12cfe03260368bebbc1.pdfدانشگاه اصفهانآب و هواشناسی کاربردی2476- 42641120140622A temporal analysis of thunderstorms in Iranواکاوی زمانی توفان های تندری در ایران476015596FAفریدهخالصیJournal Article20160614Thunderstorms are one of the climatic phenomenon that due to their accompaniment with thunder, lighting, gust wind, etc. and in addition to their positive effects, they can produce significant damages in the worldwide. The geographic position of Iranian plateau in middle latitudes, caused tropical systems, subtropical systems and extra tropical systems to effect at spatial time. Coming some of these systems influenced the frequency of occurrence this phenomenon. Moreover, The frequency of occurrence this phenomenon reduced or increased in certain hours, due to changing the Earth's surface temperature during the day. Thus, the temporal analysis of thunderstorms can contribute to the improvement of the predictions as well as the reduction of the disaster's impact. Therefore, the current weather (ww) hourly data related to Thunderstorm, but no precipitation and Thunderstorm (with or without precipitation) (codes17, 29), Thunderstorm, slight or moderate, without hail, but with rain and/or snow and Thunderstorm, slight or moderate, with hail (codes 95,96), Thunderstorm, heavy, without hail, but with rain and/or snow and Thunderstorm, heavy, with hail (codes 97,99), Thunderstorm combined with duststorm or sandstorm (98) were provided for46 synoptic stations. These data are related to a twenty- three statistical period (1986-2009). The frequency of occurrence in monthly scale and hourly scale has been calculated. The results show that the highest frequencies codes 17, 29 is related to June at 00:30 Am, codes 95,96 is related to May at 15:30 Pm, codes 97,99 is related to June at 03:30 Am, and code 98 is related to October at 18:30 Pm.توفان های تندری یکی از پدیده های اقلیمی هستند، که به دلیل همراهی با تندر، آذرخش، جست باد، باران شدید و غیره علاوه بر آثار مثبتی که می تواند داشته باشد، موجب آسیب های فراوانی درنقاط مختلف دنیا شده است. موقعیت جغرافیایی فلات ایران در عرض های جغرافیایی میانی باعث ورود سامانه های برون حاره، جنب حاره و حاره ای در زمان های خاصی می شود. ورود برخی از این سامانه ها فراوانی رخداد این پدیده را به شدت تحت تأثیر قرار می دهد. علاوه بر این به دلیل تغییر دمای سطح زمین در طول شبانه روز میزان رخداد این پدیده در ساعت های خاصی به شدت کاهش و یا افزایش می یابد. بنابراین واکاوی زمانی توفان های تندری، می تواند کمک شایانی در جهت بهبود پیش بینی پدیده باشد. بدین منظور، داده های ساعتی هوای حاضر (ww) مربوط به توفان های تندری بدون بارش یا همراه با بارش (کدهای 17و29)، توفان تندریِ ملایم و آرام و بدون تگرگ اما در بعضی اوقات همراه با برف و باران و توفان تندریِ ملایم و آرام، همراه با تگرگ (کدهای 95و96)، توفان تندریِ متلاطم، بدون تگرگ اما همراه با باران و برف و توفان تندریِ سنگین، همراه با تگرگ (کدهای 97و99) و توفان تندری ترکیبی از شن و گرد و غبار (کد98) جهت 46 ایستگاه همدید تهیه گردید. این داده ها که مربوط به یک دوره ی آماری 23 ساله (1388-1365) می باشد. فراوانی رخدادشان در مقیاس ماهانه و ساعتی محاسبه گردید. نتایج این محاسبات نشان می دهد که بیشترین فراوانی رخداد کدهای 17 و 29 مربوط به خردادماه ساعت 00:30 محلی، کدهای 95 و 96 مربوط به اردیبهشت ماه ساعت 15:30 محلی، کدهای 97 و 99 مربوط به خردادماه ساعت 03:30 محلی و کد 98 مربوط به مهرماه ساعت 18:30 محلی می باشد.https://jac.ui.ac.ir/article_15596_c4e713d6e731d5254a76130487a0ff84.pdfدانشگاه اصفهانآب و هواشناسی کاربردی2476- 42641120140622The effect of calculated radiation from Allen model on the rate of change potential evapotranspiration of FAO Penman-Monteith model (Case Study: Yazd Province)اثر تشعشع محاسبه شده از مدل آلن بر روی میزان تغییرات تبخیر و تعرق پتانسیل مدل فائو پنمن مانتیث (مطالعه موردی: استان یزد)617215595FAمحمد حسینمختاریدانشگاه یزد- دانشکده منابع طبیعیاعظم الساداتحسینی خضرآبادمحمدزارعدانشگاه یزد- دانشکده منابع طبیعیJournal Article20160614Evapotranspiration is one of the main sources of water loss in arid areas of Iran. There are various methods for assessment of potential evapotranspiration and FAO - Penman Monteith selected as a standard method for estimation of reference evapotranspiration. FAO PM method needs high field data which is sometimes inaccessible in many areas and or is not agreement with extension in area. In addition, data gathering is often expensive and non repeatable, and use this model in some places limited. Given that the net radiation data not be recorded in most stations of Yazd province. In this study, the net radiation data in FAO Penman-Monteith model using maximum and minimum temperature data with experimental relation that proposed by Allen has been, calculated. So the data required for this model is limited to measuring air temperature, relative humidity and wind speed. Also in this study the Priestley Taylor method used for calculating evapotranspiration. However, for the assessment, FAO Penman-Monteith model with all data is considered as a reference. The results show that, when the net radiation is missing, FAO Penman-Monteith method with minimal data can be a suitable method for estimating potential evapotranspiration. So that this method unlike Priestley Taylor method, the correlation coefficient at all studied stations is higher than 0.97 and Root mean square error between is less than 0.37 mm per day. Therefore, the proposed model by Allen in calculating net radiation for the hot and arid province of Yazd is suitable and recommended.یکی از راه های هدررفت آب در مناطق مختلف آب و هوایی ایران، تبخیر و تعرق است. برای محاسبه تبخیروتعرق پتانسیل روش های گوناگونی وجود دارد و روش فائو پنمن مانتیث به عنوان یک روش استاندارد جهانی برای تخمین تبخیر و تعرق پذیرفته شده است. این مدل برای محاسبه تبخیر و تعرق به داده های میدانی زیادی نیاز دارد که گاهی در بسیاری از حوزه ها در دسترس نبوده و یا اینکه با گسترش و توسعه های ایجاد شده در حوزه سازگاری ندارد. علاوه بر این جمع آوری داده های مورد نیاز اغلب گران بوده و قابل تکرارکردن نیست و استفاده از این مدل را در برخی از مکان ها محدود می کند. با توجه به این که در استان یزد داده تابش خالص در بیشتر ایستگاه ها وجود ندارد، در این تحقیق، مدل فائوپنمن مانتیث به صورتی حل شده که تابش خالص با استفاده از دمای حداقل و حداکثر هوا به وسیله رابطه تجربی که توسط آلن پیشنهاد گردیده، محاسبه گردد. بنابراین داده های مورد نیاز این مدل تنها محدود به اندازه گیری دمای هوا، رطوبت نسبی و سرعت باد می باشد. هم چنین در این مطالعه از روش پریستلی تیلور برای محاسبه تبخیر و تعرق استفاده شده است. البته برای ارزیابی، مدل فائو پنمن مانتیث با داده های کامل نیز به عنوان مرجع در نظر گرفته شده است. نتایج نشان می دهد زمانی که داده تابش خالص مفقود باشد، روش فائو پنمن مانتیث با حداقل داده می تواند روش مناسبی برای برآورد تبخیر و تعرق پتانسیل باشد، به طوری که این روش برخلاف روش پریستلی تیلور ضریب همبستگی بالای 97/0 و ریشه میانگین مربعات خطا کمتر از 37/0 میلیمتر در روز را در تمام ایستگاه های مورد مطالعه دارا است. بنابراین استفاده از مدل پیشنهادی آلن در محاسبه تابش خالص برای نقاطی از استان که با محدودیت رو به رو هستیم، مناسب و قابل توصیه است.https://jac.ui.ac.ir/article_15595_c6d9e6d4fca8fb4436888b533bd5af4f.pdfدانشگاه اصفهانآب و هواشناسی کاربردی2476- 42641120140622Identifying Vegetative Climate Zones in Fars Province with Emphasis on the Spread of Pistachio Forestsشناسایی پهنه های آب و هوای رویشی استان فارس با تأکید بر گسترش جنگلهای بنه738615597FAمجیدمنتظریدانشگاه اصفهانغلامرضاقهاریدانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آبادمحمدرضانگهدار صابرمرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس، شیراز، ایرانJournal Article20160614To determine effect of the climatic factors on distribution of Wild pistachio (pistacia atlantica) forests in Fars province, data of 32 synoptic stations were collected. 26 climatic variables based on their ecological importance were tested and were distinguished by using Principal component analysis most effective climatic variables on wild pistachio forest type's distribution. Temperature, rainfall and wind were the most important elements to climatic conditions on the wild pistachio forest types in the province with 85.9% of data variations. In 4 main wild pistachio forest types include Persian Oak-wild pistachio, Maple -Wild pistachio, Almond- Wild pistachio and dominant wild pistachio, the component scores and mean of them were calculated and the level of effects on temperature, rainfall, wind and the other primary climatic variables on forest types were estimated. For determine on land elevation effect on wild pistachio forest type, the digital elevation map of Fars province prepared. The advantages showed that the most effective climatic elements in Persian Oak- Wild pistachio forest type was rain which had more component score in western forest of province with 1601 m mean altitude. In Maple - Wild pistachio type, the score of temperature was less than the other factors that proved this forest type sensitive in increase of temperature. Temperature is a positive factor for dominant wild pistachio type growing. Over all, Almond- Wild pistachio forest type has more tolerant in front of altitude and climatic factors variations that is causes of presentation this forest type in various climatic areas in Fars province.منطقهی رویشی زاگرس دومین رویشگاه جنگلی مهّم کشور (بعد از منطقهی شمال) محسوب میشود. جهت بررسی تأثیر عناصر اقلیمی بر گسترش تیپهای مختلف بنه در استان فارس، با استفاده از دادههای 32 ایستگاه همدید منطقه، 26 متغیر اقلیمی که از لحاظ شرایط بومشناختی اهمّیّت بیشتری داشتند، انتخاب و با استفاده از تحلیل مؤلفههای اصلی، عوامل مؤثر در پراکنش این تیپها بررسی شد. سه مؤلفهی دمایی، بارشی و بادی با 9/85 درصد از پراش دادهها، مهمترین عامل تعیین کنندهی رفتار اقلیمی در استان میباشند. نمرات عاملی و متوسط متغیرهای اوّلیه در هر یک از تیپهای کیکم- بنه، بادام- بنه، بنه غالب و بلوط- بنه برآورد شده و تأثیر عناصر دما، بارش، باد و نیز متغیرهای اوّلیهی اقلیمی بر تیپهای مختلف بنه تعیین گردید. جهت بررسی تأثیر ارتفاع بر پراکنش تیپهای مزبور، نقشهی رقومی ارتفاعی، تهیه و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که مهمترین عنصر اقلیمی مؤثر در پراکنش تیپ بلوط- بنه عنصر بارش میباشد که بیشترین امتیاز عاملی مثبت را در قسمتهای غربی استان با ارتفاع متوسط 1601 متر، کسب کرده است. امتیاز مؤلفهی دما، در تیپ کیکم- بنه نسبت به بقیهی تیپها کمترین مقدار را نشان میدهد که مؤید این نکته است که تیپ کیکم- بنه به افزایش دما حساس است. عنصر دما یک عامل مثبت برای رشد و استقرار بنه غالب میباشد. بهطورکلی، تیپ بادام- بنه مقاومت بهتری درمقابل تغییرات ارتفاع و تمام عناصر اقلیمی مورد مطالعه داشته که باعث حضور گستردهی آن در بیشتر قسمتهای استان و در نتیجه در اقلیمهای مختلف، شده است.https://jac.ui.ac.ir/article_15597_237d262e44456b157dffb925e60fb4a2.pdf